شمس الدين حافظ
92
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
8 - « بلبل خوش الحان » رونقِ عهدِ شبابست دگر بستان را * مىرسد مژدهء گل ، بلبلِ خوش الحان را اى صبا ، گر به جوانانِ چمن بازرسى * خدمتِ ما برسان ، سرو و گل و ريحان را گر چنين جلوه كند مغبچهء بادهفروش * خاكروبِ دَرِ ميخانه كنم مژگان را اى كه بر مَه كشى از عنبرِسارا چوگان * مضطرب حال مگردان ، من سرگردان را ترسم آن قوم كه بر دُردكشان مىخندند * در سرِ كارِ خرابات كنند ايمان را يار مردانِ خدا باش كه در كشتىِ نوح * هست خاكى كه به آبى نخرد طوفان را هركه را خوابگهِ آخر نه كه مشتى خاك است * گو چه حاجت كه برآرى به فلك ايوان را ؟ برو از خانهء گردون بِدَر و نان مَطَلَب * كاين سيه كاسه در آخر بكُشد مهمان را ماهِ كنعانىِ من ، مسندِ مصر آنِ تو شد * گاهِ آنست كه بِدرُود كُنى ، زندان را حافظا مِى خور و رِندى كن و خوش باش ولى * دامِ تزوير مكن چون دگران قرآن را * توضيحات : دگر ( دوباره - قيد تكرار ) مژدهء گل ( بشارت وصال گل ) جوانان چمن ( استعاره از گل ) مغبچه ( استعاره از ساقى زيبا ) مه ( ماه ولى استعاره از چهرهء زيبا ) سارا ( خالص - استعاره از زلف مشكين ) ترسم ( يقين دارم ) دردكش ( مىخوار كهنهكار ) در سركار خرابات كنند ايمان را ( ايمان را بر سر بادهگسارى بگذارند ) خاك ( استعاره از انسان خاكى ) سيه كاسه ( كنايه از آدم بخيل و پست ) خوابگه آخر ( استعاره از قبر ) فرمانرواى ملك مصر ( عالم معنى ) زندان ( استعاره از جسم ) معنى بيت آخر ( اى حافظ ، باده بنوش و قلندرى كن و شاد باش اما قرآن را دام نيرنگ و ريا مكن كه تزوير و فريب از هر گناهى زشتتر است . ) * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - هر دم مىگويى : اى باد بهارى ، اگر به شاهد و معشوق من برخورد كردى ، دعا و سلام و ارادت مرا برسان . ولى بايد بدانى كه هر وقت از مهمانسراى وجود خاكى و افكار دمبهدم خود بيرون بيايى ، آنگاه خواهى ديد كه مىتوانى به آرزوى خود برسى . 2 - شخصى نسبت به شما و خانوادهيتان بخل مىورزد ، او فردى كوتاهقد و گندمگون و سينهاى بلند دارد ، تا مىتوانيد از او برحذر باشيد . 3 - در خانه نسبت به ديگران سختگيرى بيش از اندازه نداشته باشيد و وسواس را كنار بگذاريد . 4 - شما فردى خوشقلب ، مهربان ، دستودلباز اما بداخلاق ، تودار ، خودخور و زودرنج ، به قول معروف گاو نه من شيرده مىباشيد . 5 - شما نسبت به كسى علاقه داريد و حاضرى برايش ايثار كنى ، اما بدان در برابرت حسودان قرار دارند پس مراقب اين نيرنگبازان باش ، اگر هوشيار باشى گزندى به شما نمىرسد . 6 - او را دوست دارى ، اما ترديد موجب نگرانى شما شده است ، اين دودلى بىمورد است زيرا او بسيار چالاك و زرنگ است پس مواظب حيلههاى او باش ، چون او در كار خود استاد است . 7 - مسافرت را توصيه مىكنم ، خريد خوب است ولى فروش به صلاح نيست ، معامله انجام مىگيرد ، ازدواج عملى و موفقيت تحصيلى و علمى به همراه شماست ولى تلاش و كوشش را زيادتر كن . 8 - ارزيابى درستى از توانايىهاى خود داشته باش و هوشمندانه از ناتوانيهاى خود ، آگاه باش زيرا انسان بازنده از توانايىها و ناتوانىهاى خود غافل است . 9 - انديشهاى را كه هماكنون در سر مىپرورانيد ، اگرچه لازم است ولى زمان اجراى آن زود است ، بنابراين ضرورى مىباشد كه با مشورت و انديشه بيشتر آن را به زمان بهترى حواله كنيد ، فعلا موقعيت فعلى را مدّ نظر داشته باشيد و با او از در مسالمتآميز و زيركى وارد شويد تا كاملا او را امتحان كنيد و مطمئن شويد ، كاميابى همگام جنابعالى مىباشد ، جاى نگرانى نمىباشد .